Νεογέννητα μωράκια σε μάρσιπο αγκαλιάς — Αναπνοή και σπονδυλική στήλη

Άρθρο από το ιστολόγιο Babywearing blog, αναρτήθηκε στις 25/05/2011

Η σπονδυλική στήλη δεν είναι ίσια — έχει καμπύλες

Όπως ξέρετε, η σπονδυλική μας στήλη (αν την κοιτάξουμε απ’ το πλάι) δεν είναι μια ίσια γραμμή, έχει καμπύλες, οι οποίες μας βοηθούν να κινούμαστε με ευελιξία και να κρατάμε την ισορροπία μας, αλλά και να αντέχουμε την πίεση που βάζουν στο σώμα μας οι καθημερινές μας δραστηριότητες, το τρέξιμο, το περπάτημα, κλπ. (*)

Οι καμπύλες αυτές όμως δεν υπάρχουν από τη γέννησή μας. Τα μωρά μας γεννιούνται με μια φυσικά καμπυλωτή πλατούλα (σε σχήμα C) και δημιουργούν τις καμπύλες της σπονδυλικής τους στήλης καθώς μεγαλώνουν και προσαρμόζουν το σώμα τους στο περιβάλλον. Όταν δυναμώνουν τους μύες στο λαιμό τους και μαθαίνουν να στηρίζουν μόνα τους το κεφαλάκι τους, δημιουργείται η λόρδωση στην αυχενική μοίρα. Αργότερα που μαθαίνουν να κάθονται, να μπουσουλάνε και να στηρίζουν το βάρος τους στα πόδια τους, δημιουργείται η κύφωση στη θωρακική μοίρα καθώς και η λόρδωση στην οσφυϊκή μοίρα.

Με άλλα λόγια, η πλάτη ενός μωρού δεν είναι ίσια και δεν θα ‘πρεπε να την εξαναγκάζουμε να είναι ίσια. Ένας μάρσιπος με σκληρή και άκαμπτη ίσια «πλάτη» δεν είναι το ζητούμενο για το μωρό μας. Δε θα ήταν καλύτερο ο μάρσιπος να προσαρμόζεται στο μωρό και όχι το μωρό στον μάρσιπο;

Γιατί η αγκαλιά και η όρθια στάση βοηθούν

Το να παραμένει για πολλές ώρες ένα βρέφος ξαπλωμένο σε επίπεδη επιφάνεια μπορεί να αυξάνει τις πιθανότητες εμφάνισης πλαγιοκεφαλίας ή βραχυκεφαλίας, όπου το εύπλαστο κεφαλάκι του μωρού παίρνει επίπεδο σχήμα, όπως ακουμπά στο κρεβάτι ή στην κούνια.

Ωστόσο, εξίσου «περιοριστικό» θα ήταν το να αναγκάζεται το μωρό να περνά το μεγαλύτερο μέρος της μέρας του ξαπλωμένο σε ειδικά βρεφικά μαξιλαράκια ή σε καρεκλάκια αυτοκινήτου. Μπορεί η πλάτη τους να υποστηρίζεται σωστά, όμως χωρίς την ευκαιρία να «τα βάλουν με τη βαρύτητα» τα μωρά μπορεί να δυσκολευτούν να αποκτήσουν τη μυϊκή δύναμη που χρειάζονται για να στηρίξουν το κεφάλι τους. Σύμφωνα με την International Chiropractic Pediatric Association, η πολύωρη παραμονή σε τέτοια καθισματάκια/ρηλάξ μπορεί να επηρεάσει τη σωστή ανάπτυξη της σπονδυλικής στήλης.

Μην παρεξηγήσετε πάντως: σε καμία περίπτωση αυτό δε σημαίνει ότι μερικές βόλτες με το καρότσι ή κάποιες ώρες στο ρηλάξ θα προκαλέσουν καταστροφή! Η αλήθεια όμως είναι ότι τα μωρά βοηθιούνται πολύ από την αγκαλιά μας και από το να περνούν χρόνο σε όρθια στάση. Καθώς η μαμά περπατάει, σταματάει ή αλλάζει κατεύθυνση, το σώμα του μωρού δουλεύει με φυσικό τρόπο κόντρα στη βαρύτητα. Η βαρύτητα εξασκεί τους μύες του και το βοηθά να δυναμώσει, να μάθει να στηρίζει το κεφάλι του και να ελέγχει το σώμα του.

Σκεφτείτε τα πολύ μικρά, νεογέννητα μωράκια. Όταν ξαπλώνουμε ένα νεογέννητο ανάσκελα, εκείνο μαζεύει τα ποδαράκια του προς την κοιλιά, σε μια «εμβρυϊκή στάση». Είναι η στάση που το ηρεμεί και το βοηθάει περισσότερο, τόσο στις πεπτικές του λειτουργίες όσο και στη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματός του.

Ακριβώς το ίδιο συμβαίνει και όταν παίρνουμε ένα νεογέννητο στην αγκαλιά μας, μπροστά στο στήθος μας. Το μωρό σηκώνει τα γονατάκια του και ακουμπά την κοιλίτσα του στη δική μας. Είναι η θέση που του έρχεται φυσικά, η θέση που νιώθει ότι το προστατεύει, το κρατάει άνετο και ζεστό.

«Γιατί τότε ο παιδίατρός μου λέει όχι στον μάρσιπο;»

Υπάρχουν πάρα πολλοί παιδίατροι που υποστηρίζουν θερμά τους μάρσιπους αγκαλιάς. Υπάρχουν όμως και κάποιοι που, παρόλο που υποστηρίζουν την αγκαλιά, δεν έχουν μεγάλη εμπειρία με τους μάρσιπους. Μπορεί όταν σκέφτονται «μάρσιπος» να έχουν στο μυαλό τους τους συμβατικούς μάρσιπους της δεκαετίας του ’80 και του ’90, που δεν προσφέρουν επαρκή στήριξη κεφαλιού, έχουν τρύπες για να βγαίνουν τα πόδια, και το μωρό κρέμεται απ’ τον καβάλο με τα πόδια να πέφτουν προς τα κάτω χωρίς υποστήριξη.

Ειδικά όταν το μωρό κοιτάζει προς τα έξω, το κέντρο βάρους μετατοπίζεται, οι ώμοι πιέζονται προς τα πίσω, και επειδή τα μωρά δεν έχουν αναπτυγμένο μυϊκό τόνο στην κοιλιά, η πλάτη τους βρίσκεται σε υπερέκταση — η καμπύλη είναι η ανάποδη απ’ την κανονική. Όλο το βάρος συγκρατείται από ένα στενό τμήμα μάρσιπου ανάμεσα στα πόδια, και το μωρό είναι στην κυριολεξία κρεμασμένο.

Οι παραπάνω φωτογραφίες δείχνουν ίσως τους μάρσιπους που κάποιοι γιατροί έχουν στο μυαλό τους. Σε αντίθεση με τους μάρσιπους αγκαλιάς (slings, mei tais, wraps, pouches ή soft-structured carriers), στους συμβατικούς μάρσιπους συναντάμε συχνά την ανάποδη κύρτωση στην πλάτη (υπερέκταση), τα κρεμασμένα πόδια και την αφύσικη κλίση της λεκάνης. Παρόλο που το μωρό απολαμβάνει το να είναι κοντά στη μαμά του, οι παιδίατροι που διαφωνούν με τη χρήση τέτοιων μάρσιπων έχουν δίκιο!

Σε έναν μάρσιπο αγκαλιάς όμως

Σ’ έναν μάρσιπο αγκαλιάς το μωρό είναι ακριβώς όπως όταν το κρατάμε στην αγκαλιά μας, με το ύφασμα να φτάνει ως το πίσω μέρος του γονάτου, υποστηρίζοντας επαρκώς τα πόδια. Αυτό βοηθάει τη σωστή τοποθέτηση της λεκάνης και της σπονδυλικής στήλης. Η θέση είναι απολύτως φυσική.

Σύμφωνα με τη Dr. Maria Blois και τις έρευνές της σε πρόωρα μωράκια που τοποθετήθηκαν σε όρθια θέση στην αγκαλιά της μαμάς τους, η αναπνοή τους ήταν καλύτερη και πιο στρωτή απ’ ό,τι σε θερμοκοιτίδα, τα επεισόδια άπνοιας και βραδυκαρδίας ήταν σαφώς λιγότερα και η πρόσληψη οξυγόνου ακριβώς ίδια.

Γενικότερα, σε όλα τα μωρά, η όρθια θέση στην αγκαλιά έχει πολλά πλεονεκτήματα: αρέσει περισσότερο στα μωρά, τα βοηθάει με προβλήματα παλινδρόμησης αλλά και με την αίσθηση ισορροπίας τους.

Γιατί μας νοιάζει «να μην καμπουριάζει»;

Μας νοιάζει για την αναπνοή του! Φανταστείτε τον εαυτό σας σε μια πολύ κουλουριασμένη θέση: ακουμπήστε το σαγόνι σας στο στήθος σας και σκύψτε προς τα εμπρός — θα διαπιστώσετε ότι δυσκολεύεστε να αναπνεύσετε. Ειδικά στα νεογέννητα που δεν στηρίζουν σωστά το κορμάκι τους, είναι σημαντικό να τα βοηθήσουμε να κρατήσουν τους αεραγωγούς ανοιχτούς, να μην πέφτει το κεφάλι τους μπροστά και να μην είναι διπλωμένα στην κοιλιά.

Δείτε οπωσδήποτε (με ήχο) το παρακάτω βίντεο, που δείχνει πώς πρέπει να υποστηρίζεται η πλάτη σε ένα νεογέννητο ώστε να αναπνέει άνετα:

Να λοιπόν άλλος ένας λόγος γιατί ένας μάρσιπος αγκαλιάς πρέπει να έχει ανοιχτή ουρά και να προσαρμόζεται ελεύθερα — και ένας απ’ τους λόγους που ένα καλό ring sling είναι προτιμότερο για νεογέννητα απ’ ό,τι ένα pouch.

Οι ειδικοί συμβουλεύουν

Οι παρακάτω εικόνες είναι μεταφρασμένες από το Διεθνές Ινστιτούτο για τη Δυσπλασία Ισχίων και δείχνουν το σωστό και το λάθος, προτείνοντας μάρσιπους που υποστηρίζουν το πόδι ως το γόνατο (όπως τα Αστεράκι Slings) για τη σωστή θέση των ισχίων στα μωρά.

Διαβάστε περισσότερα για τη σωστή θέση των ισχίων στο άρθρο «Ανοιχτά ποδαράκια σε μωράκια».

Πηγές & περισσότερες πληροφορίες:
paidiatros.com — Πλαγιοκεφαλία
iatrikionline.gr — Ortho 51 (PDF)
Blois, M. (2005). Babywearing. Pharmasoft Publishing.